Zingen om te herinneren: hoe muziek het welzijn van ouderen in woonzorgcentra verbetert
Weinig herinneringen zijn zo sterk als ons muzikale geheugen. Onze favoriete melodieën worden immers opgeslagen in het langetermijngeheugen. Muziek speelt dan ook een belangrijke rol in het welzijn van ouderen. In woonzorgcentra helpt ze herinneringen op te roepen, sociale interacties te bevorderen en momenten van gedeelde vreugde te creëren. Een fenomeen dat artiest Mathieu Engels met een unieke gevoeligheid met ons deelt.
Hoe muziek het welzijn van bewoners verbetert
De kracht van muziek is niet te (onder)schatten: doordat ze veel hersengebieden activeert, is ze onder andere in staat lang vervlogen herinneringen op te roepen. Zo heeft onderzoek aangetoond dat ze ontspanning en rust bevordert, de stemming van mensen verbetert en sociale contacten vergemakkelijkt.
Dat mocht zanger, artiest en cabaretier Mathieu Engels ondervinden, toen hij tijdens de coronaperiode aan de slag ging in het Kalmthoutse woonzorgcentrum Beukenhof. “Al mijn optredens waren weggevallen en in plaats van bij de pakken te blijven zitten, wilde ik iets doen met mijn tijd en mijn liedjes. Dus reageerde ik op de vacature van een rusthuis en ging aan de slag als muzikale animator. Ik ben geen therapeut, maar ik heb geleerd door ervaring. Al doende ontwikkelde ik een manier om ook mensen met moeilijker gedrag te betrekken bij mijn muziek. Op miraculeuze wijze lukte dat meestal, waardoor ze zich rustiger en beter thuis voelden.”
Vaak zong hij in de voormiddag met en voor de bewoners: “Het was alsof de muziek de mist uit hun hoofden deed waaien, met als gevolg een helderheid die dan dikwijls de hele dag bleef hangen.” Nieuwkomers zocht hij systematisch op tijdens hun eerste dag voor een praatje en een liedje. “Zo slaagde ik er meestal in de sfeer te veranderen, waardoor hun nieuwe en onbekende huis ook een thuis kon worden”, aldus de artiest, die ook zijn steentje bijdroeg aan de bewegingssessies van de kinesist in het centrum.
Los daarvan durfde Mathieu gerust af en toe, al dan niet geïmproviseerd, het kot op stelten te zetten met de bewoners. “Plezier maken is zo belangrijk en muziek is wat dat betreft een wondermiddel”, beaamt hij. Verder nodigde Mathieu ook geregeld andere artiesten uit: dansers, muzikanten, een operazangeres en zelfs een muziektherapeute: ambiance verzekerd.
Ook kan ik alleen maar bewondering hebben voor het werk en al wat het zorgpersoneel verwezenlijkt met de beperkte budgetten. Ik zou het fantastisch vinden als woonzorgcentra anders en beter geïntegreerd zouden zijn in de samenleving: dat er meer contact en interactie met de buitenwereld zou zijn. Nu zijn het vaak totaal geïsoleerde plaatsen: waarom zouden die hun deuren niet kunnen openen voor anderen?
Net als muziek ons tekent, zal zijn ervaring in het woonzorgcentrum hem voor altijd bijblijven. “Ik heb altijd van mensen gehouden, maar heb tijdens mijn job als animator de zorgzame kant van mezelf ontdekt. Het heeft me terug naar mijn kern gebracht en ik ben herboren op een plek waar ik dat allerminst verwacht had. Ook kan ik alleen maar bewondering hebben voor het werk en al wat het zorgpersoneel verwezenlijkt met de beperkte budgetten. Ik zou het fantastisch vinden als woonzorgcentra anders en beter geïntegreerd zouden zijn in de samenleving: dat er meer contact en interactie met de buitenwereld zou zijn. Nu zijn het vaak totaal geïsoleerde plaatsen: waarom zouden die hun deuren niet kunnen openen voor anderen? Muzikanten die moeten oefenen bijvoorbeeld. Laat die dat doen in een woonzorgcentrum. Ik ben er zeker van dat iedereen daar veel blijer zou van worden.”
Ontdek onze oplossingen voor woonzorgcentra en zorginstellingen
Catering, welzijn, animatie en diensten op maat: Sodexo ondersteunt zorgorganisaties voor senioren bij het verbeteren van de levenskwaliteit en het welzijn van hun bewoners.